Wat moet er in een NEN 3140-beleid staan?

Veel organisaties weten dat ze iets moeten regelen rondom elektrische veiligheid. Toch blijft vaak onduidelijk wat daar concreet voor nodig is. Er is een beleid opgesteld, of er ligt een document, maar de vraag is of het ook volledig en werkbaar is. In dit artikel lichten we toe welke onderdelen minimaal nodig zijn om elektrische veiligheid volgens NEN 3140 goed te organiseren en aantoonbaar te borgen.

Waarom een NEN 3140-beleid nodig is

De Arbowet verplicht organisaties om te zorgen voor een veilige werkomgeving. Dat geldt ook voor elektrische installaties en arbeidsmiddelen.

In de praktijk betekent dit dat u moet kunnen aantonen:

  • hoe risico’s zijn beoordeeld
  • welke maatregelen zijn genomen
  • wie waarvoor verantwoordelijk is

Een samenhangend beleid helpt om dit structureel vast te leggen en in de praktijk toe te passen.

Wat zijn de belangrijkste onderdelen van een goed beleid?

Een NEN 3140-beleid bestaat niet uit één document, maar uit een samenhang van keuzes, afspraken en vastleggingen.

De volgende onderdelen vormen de basis.

1. Organisatie en verantwoordelijkheden

Het moet duidelijk zijn wie verantwoordelijk is voor de elektrische veiligheid binnen de organisatie.

Denk aan:

  • installatieverantwoordelijke (IV)
  • werkverantwoordelijke (WV)
  • vakbekwaam persoon (VP)
  • voldoende onderricht persoon (VOP)

Naast de benoeming van rollen is het van belang dat taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden helder zijn vastgelegd.

2. Afbakening van de scope

Niet alle installaties en arbeidsmiddelen zijn altijd even duidelijk in beeld.

Daarom moet vastliggen:

  • welke installaties onder het beleid vallen
  • welke arbeidsmiddelen zijn meegenomen
  • eventuele uitzonderingen of specifieke situaties

Een volledig en actueel overzicht vormt hierbij de basis.

3. Risicobeoordeling

De manier waarop elektrische veiligheid wordt ingericht, hangt samen met de risico’s binnen de organisatie.

Daarbij hoort:

  • het inventariseren van gevaren
  • het bepalen van risico’s
  • het onderbouwen van keuzes

Op basis hiervan kunnen inspecties, maatregelen en frequenties worden vastgesteld.

4. Inspecties en keuringen

Een belangrijk onderdeel van het beleid is het vastleggen van hoe inspecties en keuringen worden uitgevoerd.

Denk aan:

  • eerste inspecties van installaties
  • periodieke inspecties
  • keuring van elektrische arbeidsmiddelen

Daarnaast is het van belang dat duidelijk is volgens welke normen en uitgangspunten dit gebeurt.

5. Instructie en opleiding

Medewerkers moeten weten hoe zij veilig kunnen werken.

Daarom moet worden vastgelegd:

  • welke instructies worden gegeven
  • met welke frequentie
  • voor welke functies

Ook de aantoonbaarheid van deze instructies is onderdeel van het beleid.

6. Werkprocedures en veilig werken

Naast structuur en inspecties gaat het ook om de uitvoering.

Daarbij horen afspraken over:

  • werken aan of nabij elektrische installaties
  • spanningsloos werken
  • gebruik van procedures zoals LOTOTO

Deze werkwijzen moeten duidelijk zijn en aansluiten bij de praktijk.

7. Registratie en borging

Een beleid is pas effectief als het wordt bijgehouden en toegepast.

Daarom moet worden vastgelegd:

  • hoe inspecties worden geregistreerd
  • hoe afwijkingen worden opgevolgd
  • hoe het geheel wordt bewaakt en geactualiseerd

Hiermee wordt elektrische veiligheid aantoonbaar geborgd.

Waar het in de praktijk vaak misgaat

In veel organisaties zijn onderdelen wel aanwezig, maar ontbreekt de samenhang.

We zien bijvoorbeeld:

  • rollen die wel benoemd zijn, maar niet ingevuld
  • inspecties zonder duidelijke onderbouwing
  • geen actueel overzicht van installaties
  • beleid dat niet aansluit op de praktijk

Daardoor ontstaat een situatie waarin er wel activiteiten plaatsvinden, maar waarin het geheel niet goed functioneert.

Hoe zorgt u voor een werkbaar beleid?

Een goed beleid begint niet met een document, maar met inzicht. Door eerst overzicht te creëren en verantwoordelijkheden te bepalen, ontstaat een basis waarop verdere keuzes kunnen worden gemaakt. Van daaruit kunnen risico’s worden beoordeeld, inspecties worden ingericht en afspraken worden vastgelegd. Wilt u eerst weten wanneer u met NEN 3140 aan de slag moet? Lees dan ook: Wanneer is NEN 3140 verplicht?

Hulp nodig bij het opstellen of verbeteren?

Het opstellen van een NEN 3140-beleid vraagt om samenhang tussen techniek, organisatie en praktijk.

ORTEON ondersteunt organisaties bij:

  • het opstellen of verbeteren van beleid
  • het uitvoeren van audits
  • het aanbrengen van structuur en overzicht
  • het borgen van elektrische veiligheid

Meer informatie is te vinden op: NEN 3140